Biologia
Rozród. Wiek dojrzałości płciowej pstrągów tęczowych jest uzależniony od tempa wzrostu. Samice osiągają dojrzałość w wieku od 2 do 4 lat, a samce w wieku 1 do 3 lat. W zasięgu naturalnego występowania (zachodnie wybrzeże Ameryki Północnej) pora rozrodu różnych form pstrągów tęczowych jest dość znacznie rozciągnięta w czasie (grudzień, maj), niemniej jednak większość z nich odbywa rozród wiosną. Tak duże zróżnicowanie pory rozrodu w warunkach naturalnych stanowiło podstawę prac selekcyjnych prowadzonych w wielkich obiektach hodowlanych w niektórych regionach USA, zmierzających do pozyskania ikry pstrąga tęczowego w okresie niemal całego roku z wyjątkiem czerwca i lipca. W warunkach naturalnych pstrąg tęczowy odbywa rozród, podobnie jak inne pstrągi, w rzekach i potokach o dobrze natlenionej wodzie. Składa jaja w gniazdach wykopanych w żwirowym podłożu. Płodność pstrąga tęczowego w warunkach hodowlanych wynosi od 900 do 3000 sztuk jaj, średnio 1400 na 1 kg masy ciała samicy. Średnica jaj w zależności od wieku i rozmiarów ryby waha się od 3,5 do 6,2 mm.
Pokarm. W warunkach naturalnych pstrąg tęczowy odżywia się skorupiakami, larwami i dorosłymi formami owadów. Z wiekiem wzrasta w jego pokarmie udział ryb. W warunkach hodowlanych pstrąg tęczowy doskonale pobiera pokarm, będący mieszaniną świeżych składników pochodzenia zwierzęcego (odpady rzeźne, ryby paszowe) lub pokarm coraz powszechniej stosowany, złożony z wysokobiałkowych pasz granulowanych składających się z mączki rybnej oraz komponentów pochodzenia roślinnego, wzbogacanych dodatkowo witaminami.
Wzrost. Wzrost pstrągów tęczowych podlega znacznym wahaniom. Przedstawione w tabeli 20 różnice we wzroście pstrągów tęczowych wynikają w przeważnej mierze ze zróżnicowania warunków środowiska, przy czym istotną rolę odgrywają takie czynniki, jak temperatura, przestrzeń, warunki fizykochemiczne oraz zasobność pokarmowa. W warunkach naturalnych pstrągi tęczowe rosną wyraźnie szybciej w jeziorach, niż w rzekach. Największy ze złowionych pstrągów ważył 22,7 kg i pochodził z jeziora Titicaca (Ameryka Południowa) a dotychczasowy wędkarski rekord świata ustanowiono na pstrągu ważącym 16,8 kg pochodzącym z jeziora Pend Oreille, USA (Scott, Crossman, 1973).
Siedlisko i znaczenie gospodarcze
W Polsce pstrąg tęczowy znany jest przede wszystkim z hodowli w zbiornikach sztucznych. Jego produkcja wykazuje dużą dynamikę wzrostu. W roku 1972 produkcja towarowa pstrąga tęczowego wynosiła 160 ton, w roku 1976 już około 600 ton, natomiast do 1980 roku przewiduje się wyprodukowanie 1700 ton. Ze względu na wymagania dotyczące jakości wody i jej termikę produkcja pstrąga tęczowego prowadzona jest głównie w dwóch rejonach naszego kraju — na pogórzu oraz na północy na Warmii i Mazurach oraz Pomorzu. Dzięki swej plastyczności pstrąg tęczowy jest produkowany w klasycznych obiektach stawowych, charakteryzujących się silnym przepływem wody, jak również w pływających sadzach siatkowych umieszczonych w jeziorach bądź wodach przybrzeżnych Bałtyku.
Znacznie mniejszym sukcesem zakończyły się od lat prowadzone próby wsiedlenia pstrąga tęczowego do wód otwartych w naszym kraju. W chwili obecnej trudno jednoznacznie odpowiedzieć czy w jakiejkolwiek z naszych wód istnieje naturalna populacja pstrągów tęczowych, niemniej szereg rzek, silnie eksploatowanych wędkarsko, jest systematycznie zarybiana omawianym gatunkiem. Dodatkowo wiele rzek jest zarybianych przypadkowo w wyniku działalności ośrodków hodujących pstrąga tzw. towarowego. W efekcie tej działalności w roku 1975 ilościowy udział pstrągów tęczowych w połowach wędkarskich ryb łososiowatych wynosił ok. 11%, przy czym największe ilości odławiano w okolicach Krakowa i na Podhalu. W minionych latach dokonywano również prób wsiedlenia pstrągów tęczowych do niektórych jezior oraz Bałtyku. W pierwszym przypadku nie uzyskano pozytywnych rezultatów, w drugim zaś stwierdzono celowość zarybiania Bałtyku pstrągiem tęczowym (Bartel, 1973), dotychczas jednak nic nie wskazuje na fakt utrzymywania się naturalnej populacji dwuśrodowiskowej formy pstrąga tęczowego.
