Łosoś

Łosoś
Salmo salar Linnaeus, 1758
syn. Salmo nobilis Pallas, 1811, Trutta Salar Siebold, 1863 Salmo hamatus Cuvier; Heckel et Kner, 1858

Cechy taksonomiczne – Ciało łososia jest wrzecionowate, wydłużone, w okolicy tułowia szerokie, nieznacznie bocznie ścieśnione. Największa wysokość ciała znajduje się w okolicy płetwy grzbietowej i mieści się około 5 razy w długości całkowitej ryby. Szerokość ciała związana jest z kondycją, płcią i stanem fizjologicznym, jednak nie przekracza połowy największej wysokości ryby. Trzon ogona cienki, płetwa ogonowa u osobników młodocianych silnie wcięta, a u osobników starszych lekko wcięta. Głowa dość duża, a jej długość jest równa lub nieco większa od największej wysokości ciała i mieści się od 4,5 do 5 razy w długości całkowitej. Według Schechtla (1925) stosunek ten jest związany z płcią i dla samców wynosi 1 : 4,55, a dla samic 1 : 5,03. Stosunki te mogą ulegać pewnym zmianom związanym z porą rozrodu i występującymi wówczas zmianami w kształcie ciała. Oko duże stanowi od 14 do 19% długości głowy zależnie od wieku, płci i wielkości ryby. Paszcza obszerna, silnie uzębiona. Kość górnoszczękowa, maxillare u osobników dojrzałych płciowo sięga do tylnej krawędzi oka lub poza nią, u osobników młodocianych kość ta sięga do środka oka lub nieznacznie poza nie. Stosunek średnicy oka do długości kości górnoszczękowej dla osobników o długości ciała od 5,0 do 9,9 cm wynosi 1,06 : li odpowiednio dla osobnika o długości ciała od 10,0 do 14,9 cm 1,09 : 1,0 (Mills, 1971). Dorosłe samce mają bardziej wydłużoną głowę niż samice. Stosunek długości przedocznej do średnicy oka u samców wynosi 4,25 : 5,40, u samic 3,00 : 3,75 (Schechtel, 1925). W okresie rozrodu u samców pojawia się na dolnej szczęce hak z końcem skierowanym do tyłu, co w niektórych przypadkach może utrudniać zamykanie pyska.

Ubarwienie. Osobniki dorosłe w okresie pobytu w morzu mają barwę srebrną; dolną część brzucha jasnosrebrzystą, boki srebrzyste, grzbiet ciemnosrebrzysty, oliwkowosrebrzysty, niebieskawo-popielato-srebrzysty lub brązowosrebrzysty. Na bokach ciała występują niezbyt liczne czarne plamy, najczęściej w kształcie litery X, które za płetwą grzbietową występują tylko ponad linią boczną. Na kościach pokrywowych widoczne plamy okrągłe lub nerkowate. Na płetwie grzbietowej i tłuszczowej brak plam. W okresie wędrówki tarłowej ubarwienie zmienia się ze srebrnego na oliwkowoszare, ciemnobrązowe, zielonkawooliwkowe, żółtawe. Również może występować zabarwienie o odcieniu czerwonym. Samce mogą mieć na bokach ciała i głowie czerwone plamy. Ogólnie samce są bardziej jaskrawo ubarwione, natomiast samice mają ubarwienie bardziej szare.

Osobniki młodociane w okresie życia rzecznego mają ubarwienie zbliżone do pstrąga potokowego, jednak ogólny ton ubarwienia jest zielonkawy lub oliwkowozielonkawy. Brzuch jasny, mlecznożółty, boki ciemniejsze, ciemno-zielonkawo-żółte, przechodzące stopniowo w coraz ciemniejszą tonację w kierunku grzbietu, który jest ciemny. Ciało pokryte jest czarnymi i czerwonymi plamami. Na bokach ciała występują duże owalne ciemne plamy narybkowe w liczbie 7-13 na każdym boku. Między owalnymi plamami występuje czerwona plamka. Na płetwie tłuszczowej brak czarnych plam i czerwonej obwódki. Wiosną narybek zmienia zabarwienie na srebrzyste i staje się zdolnym do spływania do morza, są to już tzw. smolty. Odróżnienie łososia od troci jest trudne i w celu dokładnego określenia należy brać pod uwagę przede wszystkim cechy przeliczalne.

Cechy przeliczalne. Charakterystyczny jest u łososia układ kości wieczka skrzelowego. Kość przedpokrywowa nie styka się na całej długości z kością pokrywową, gdyż częściowo między nie wchodzi kość międzypokrywowa i je rozdziela. Blaszka lemieszowa pięciokątna nieuzębiona, trzon uzębiony jednym szeregiem zębów. U starszych osobników zęby mogą począwszy od tylnych wypadać. Promieni w błonie podskrzelowej od (9) 11 do 12. Na pierwszym łuku skrzelowym wszystkie wyrostki filtracyjne są ostre i cierniste. Wartość cech merystycznych jest dość zmienna, dlatego została szerzej opisana przez różnych autorów i zestawiona w tabeli 11. U łososiowatych poza szeregiem łusek leżących nad linią boczną, a pod płetwą grzbietową, liczy się jeszcze szeregi leżące pod płetwą tłuszczową. U łososia jest od 11 do 15 szeregów. Łuska łososia jest cykloidalna bezpromieniowa, z odkładającymi się koncentrycznie sklerytami w okresie życia rzecznego wokół przesuniętego nieco centrum. Okres życia w morzu zaznaczony jest niepełnymi pierścieniami wokół łuski. Wyrostków pylorycznych od 40 do 74.

Artykuł cofnij

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *