Lin

Lin

Tinca tinca (Linnaeus, 1758)

Cechy taksonomiczne – Tułów i (mała) głowa lina są bocznie spłaszczone. W kącikach ust znajdują się drobne wąsy.

Głowa stanowi zaledwie od 22,4 do 25,4% całkowitej długości ciała. Płetwy są dość duże i wszystkie zaokrąglone. Największa wysokość ciała przypada na okolice przed płetwą grzbietową i stanowi od 27,4 do 33,1% długości ciała. Niektórzy autorzy (Herrman, 1940) stwierdzają, że lin jeziorowy ma lepsze wygrzbiecenie ciała od hodowanego w stawach, jednak ogólnie można określić, że jego ciało, w stosunku do innych ryb karpiowa-tych, jest szerokie, ale o niedużym wygrzbieceniu. Krótki trzon ogonowy zakończony jest płetwą nieznacznie tylko wciętą. Na całym ciele występuje drobna łuska cykloidalna pokryta silnie śluzem, a linia boczna jest pełna.

Ubarwienie. Płetwy lina są na ogół ciemne, brunatnoczarne z zabarwieniem zielonym. Całe ciało zaś jest nieco jaśniejsze, ciemnobrunatne od oliwkowozielonego do zielonkawego z połyskiem złocistym. Grzbiet lina jest zawsze ciemniejszy od pozostałych części ciała, które mają barwę wyraźnie zieloną, począwszy od okolic brzucha. Znane są złociste odmiany lina, u których barwa jest cechą dziedziczną.

Cechy przeliczalne. Zęby gardłowe lina mają silną zgrubiałą koronę i są jednoszeregowe o wzorze 4-5, 5-5, czasami tylko spotyka się o wzorze 4-4, 3-5 lub 4-3. Łuski są cykloidalne o charakterystycznym kształcie wydłużonego w kierunku osi ciała owalu.

Centrum łuski, wokół którego układają się skleryty i pierścienie roczne, przesunięte jest w kierunku części oralnej, a sama łuska jest silnie pogrążona w skórze i pokryta łuskami poprzedzającego szeregu.

Dymorfizm płciowy. Jest to gatunek, u którego występuje wyraźna różnica między samcami i samicami. Zaznacza się ona szczególnie w długości płetw brzusznych oraz grubości ich promieni. U samców płetwy brzuszne są dłuższe, sięgają do płetwy odbytowej. Po osiągnięciu dojrzałości płciowej, bardzo wyraźnie grubieje drugi nieczłonowy promień. Również płetwy piersiowe dłuższe są u samców i sięgają do płetw brzusznych. Płetwy piersiowe samic sięgają zaledwie połowy odległości od P do V, a płetwy brzuszne nie dochodzą do otworu odbytowego. Krzywosz (1977) analizując cechy mierzalne i przeliczalne sześciu populacji lina z jezior Pojezierza Mazurskiego stwierdził, iż samce tego gatunku charakteryzują się również większymi płetwami grzbietowymi, dłuższym pyskiem i związaną z tym długością głowy.

Gatunek Tinca tinca (L.) współcześnie jest monotypowy, jednak na podstawie skamielin stwierdzono, iż w oligocenie i miocenie występowały trzy gatunki zaliczane do rodzaju Tinca.

Zasięg występowania

Niektórzy autorzy (Thienemann, 1950) uważają, iż pojawienie się gatunku Tinca tinca (L.) przypada w miocenie, a jako rejon jego najwcześniejszego występowania podawana jest Syberia. W okresie pliocenu gatunek ten pojawia się już na Półwyspie Apenińskim, a w okresie lodowcowym na terenie środkowej Europy. Po okresie lodowcowym zasięg jego występowania rozszerza się w kierunku północy. Obecnie lin bytuje w wodach śródlądowych prawie całej Europy, z wyjątkiem zachodniego wybrzeża Półwyspu Bałkańskiego oraz zlewiska wód arktycznych. W Azji sięga do środkowego biegu rzek Ob, Irtysz i Jenisej. Występuje także w jeziorze Bajkał. Na południu zasięg jego występowania dochodzi do Kaukazu i Azji Mniejszej, natomiast nie występuje w Azji Centralnej, a w górach spotyka się go najwyżej do wysokości 1600 m. W Polsce sięga aż po Tatry, głównie jednak występuje na niżu, w wodach stojących lub wolno płynących.

Lin, ze względu na dużą plastyczność w stosunku do warunków środowiska i znaczenie gospodarcze, aklimatyzowany jest w różnych częściach świata już od XIX wieku. Występuje obecnie w wodach śródlądowych na wszystkich kontynentach, w Australii, Nowej Zelandii oraz Tasmanii. Sprowadzony był także do Ameryki Północnej, gdzie szczególnie licznie się rozprzestrzenił w zlewisku górnego biegu Missisipi, rzece Potomac i w okolicach Baltimore. Jest również w Kanadzie w zlewisku rzeki Kolumbia, oraz w jeziorach Christiana, Tugulnut i Ozojos. W Afryce wprowadzony został do stawów Rodezji.

Biologia

Rozród. Lin dojrzewa płciowo w wieku od 3 do 4 lat, czasami już w drugim roku życia, przy 14,1 cm długości i 79 g masy ciała (Brylińska, Bryliński, Mieczykowski, 1978). Samce dojrzewają wcześniej od samic. Masa jajnika samic lina, tuż przed rozrodem, wynosi od 4 do 440 g co stanowi od 1,5 do 19,5% ogólnej masy ciała. Jajniki zawierają 7900 do 1 241 000 jaj, z tym, że większe samice są bardziej płodne niż małe i jednocześnie młodsze. Wielkość owocytów w jajnikach samic, tuż przed rozrodem waha się dość znacznie. Średnica ich wynosi od 0,35 do 1,05 mm, a w niektórych populacjach dochodzi nawet do 1,14 mm. Nie tylko wielkość owocytów, ale również ich dojrzałość, określana na podstawie obrazu histologicznego jajnika, jest niejednakowa i wskazuje na to, iż składanie jaj rozciągnięte jest w czasie. Jaja składane są porcjami, a liczba porcji i ciągłość ich składania zależy od przebiegu temperatury w danym roku, jak i jej wahań w okresie rozrodu (Brylińska, Długosz, 1978). Również obserwacje rozrodu wskazują, iż tarło tego gatunku ryb rozciągnięte jest w czasie i przypada w Polsce na miesiące od czerwca do sierpnia. Lin rozpoczyna rozród przy temperaturze od 19 do 20°C. Odbywa się on w miejscach płytkich, w spokojnych partiach wód porośniętych roślinnością zanurzoną, do której przylepiają się składane lepkie jaja.

Rozwój. Optymalna temperatura potrzebna do rozwoju embrionalnego lina, uzyskana w warunkach doświadczalnych, wynosi od 19 do 24 °C. Według Kokurewicza (1970) w temperaturze wody wyższej i niższej od optymalnej, od 8,5 do 19 °C i od 24 do 30,2 °C, wylęgnięte larwy są dużo mniejsze oraz spotyka się dużo potworkowatości. W rozwoju lina zaznacza się również wtedy asynchroniczność rozwoju larw, co wiąże się z opisaną wcześniej asynchronicznością rozwoju owocytów.

Rozwój embrionalny w temperaturze wody około 20 °C trwa od 5 do 6 dni. Stadium zaoczkowania jaj następuje po od 50 do 60 stopniodniach. Po okresie od 6 do 10 dni od wylęgu, larwy o długości ciała od 5 do 6 mm przechodzą na aktywny sposób odżywiania się. Od tego momentu osiągają dzienne przyrosty długości ciała wynoszące od 0,5 do 0,6 mm. Przyrosty takie utrzymują się do września.

Artykuł cofnij

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *